Ο Γιώργος Σαχίνης μιλάει για το UrbanDig

urbandigΗ ομάδα Όχι Παίζουμε χρόνια τώρα επιλέγει να παρουσιάζει τις παραστάσεις της σε χώρους μη θεατρικούς. Η δράση της αυτή, το UrbanDig Project-Πρόγραμμα ανασκαφής φαντασμάτων πολιτισμού στη σύγχρονη πόλη, ξεκίνησε το 2006 με μια παράσταση αφιερωμένη στο έργο του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, στο ερειπωμένο σπίτι του στα Εξάρχεια, προκαλώντας μεγάλο ενδιαφέρον σε κοινό και τύπο. Το UrbanDig2 ασχολήθηκε με τον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο, σε ένα κενό ισόγειο χωμένο μέσα στον βράχο του Στρέφη, που θύμιζε πολλά από το περιβάλλον της Κερένιας Κουκλας, που ήταν το υλικό εργασίας. Στη συνέχεια, το UrbanDig3 γοητεύτηκε από το διήγημα «Βυσσινί Τριαντάφυλλο» του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου, δημιουργώντας μία παράσταση που περιόδευσε σε τόπους που σχετίζονται με την έργο του (Βυζαντινό Μουσείο, Μουσείο Μπενάκη και Bios) και τη ζωή του (στον τόπο καταγωγής του, την Χίο, και στον Βύρωνα, στο σπίτι της Isadora Duncan).

Το τρέχον UrbanDig4 ασχολείται με τον Γεώργιο Βυζυηνό. Την άνοιξη του 2009 παρουσιάστηκε στο Ωδείο Αθηνών, τον τόπο δηλαδή που εργάστηκε πριν βρεθεί στο Δρομοκαϊτειο, η πρώτη εκδοχή του Μοσκώβ-Σελήμ, του τελευταίου του διηγήματος, με τη Τζίνα Θλιβέρη και τον Δημήτρη Μοθωναίο. Τώρα το φθινόπωρο, η ομάδα παρουσιάζει τη δεύτερη εκδοχή της παράστασης, με τον Όθωνα Μεταξά στη θέση του Δ.Μοθωναίου, και έχοντας προγραμματίσει μία σειρά συζητήσεων, μετά το τέλος της παράστασης(22:30) με ελεύθερη είσοσο, για να προσεγγίσει σφαιρικά το φάντασμα του Βιζυηνού. Η ομάδα ήδη σχεδιάζει το UrbanDig5, το οποίο θα ασχοληθεί με τον Διονύσιο Σολωμό και το αποσπασματικό του έργο «Ο Λάμπρος», εντός του 2010. Ο χώρος ακόμα ανιχνεύεται.

Ο σκηνοθέτης της ομάδας Όχι Παίζουμε, Γιώργος Σαχίνης, μίλησε στο theatereality για τις επιλογές της ομάδας και για το project UrbanDig.

Η ομάδα επιλέγει σταθερά να παρουσιάζει τη δουλειά της σε μη θεατρικούς χώρους και μάλιστα με έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα/ιστορία. Τι σημαίνει ακριβώς η επιλογή αυτή;

moshov2Σχέδον όλες οι παραγωγές της ομάδας τις οποίες χρηματοδοτεί η ίδια (με όποια βοήθεια από φορείς και ιδιώτες) ανήκουν στο UrbanDig Project (Ανασκαφή Φαντασμάτων Πολιτισμού στην Σύγχρονη Πόλη).  Είναι ένα πρόγραμμα δικής μας «περιπλάνησης» στην σύγχρονη πόλη που γίνεται με σκοπό να εμπνευστούμε από την ησυχία των φαντασμάτων του παρελθόντος της, που κατοικούν υπό το πολύβουο παρόν της.  Σε αυτό το πρόγραμμα, λειτουργούμε το θέατρο (ή καλύτερα το «θέαμα» δεδομένου του έντονου χορευτικού-εικαστικού-μουσικού χαρακτήρα της δουλειάς μας) ως σκαπάνη ανασκαφής λιγότερο γνωστών προσωπικοτήτων ή λιγότερο γνωστών ιστοριών του σύγχρονου πολιτισμού που σχετίζονται με την πόλη.  Παρουσιάζουμε παραστάσεις σε χώρους που σχετίζονται με τις προσωπικότητες και τις ιστορίες που εξερευνούμε.  Οι ίδιοι οι χώροι λειτουργούν ως οι «ενσαρκώσεις» αυτών των προσωπικοτήτων ή ιστοριών, δηλαδή οι χώροι μας ξεκλειδώνουν τις διαδρομές για να  συναντήσουμε τις προσωπικότητες αυτές και τις ιστορίες τους.   Για παράδειγμα, αν και ο Γ.Μ. Βιζυηνός δεν δίδαξε στο Ωδείο Αθηνών Ρηγίλης αλλά στο Ωδείο Αθηνών Πειραιώς πριν καταλήξει στο Δρομοκαϊτειο, οι απέραντοι παγωμένοι διάδρομοι του Ωδείου Αθηνών και οι τόσες πόρτες – κελιά από διαφορετικές μουσικές που συναντά ο διαβάτης αυτών των διαδρόμων, ξεκλείδωσαν σε εμάς τον μοναχικό ταξιδιώτη Βιζυηνό, που βρίσκονταν πάντα εν μέσω διαδρομών, διαρκώς άπατρις, διαρκώς (αυτό-) εξόριστος.  Μας ξεκλείδωσαν την τρικυμία εν κρανίω του Βιζυηνού, τα χιλιάδες κελιά από ήχους, γλώσσες, φωνές, μνήμες, φύλλα, επιστήμες και άλλες επιρροές στο κεφάλι του, πριν καταλήξει στο παγωμένο Δρομοκαϊτειο.  Μια τρικυμία εν κρανίω που είναι λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό.

Γιατί η ομάδα δουλεύει πάνω σε λογοτεχνικά και όχι σε θεατρικά;

Η ομάδα δουλεύει τακτικά σε θεατρικά έργα.  Παραδείγματα είναι το «Εγκλήματα και Εγκλήματα» του Στριντμπεργκ με την Καρυοφιλιά Καραμπέτη και τον Μηνά Χατζησάββα, ο «Καλιγούλας» του Καμύ στο Εθνικό, το «και το μωρό μας κάνει επτά» της Πόλα Βόγκελ,  «Το Αίμα που Μαράθηκε» του Άκη Δήμου, ο «Θάνατος και η Κόρη» του Α.΄Ντόρφμαν στο Εθνικό κ.α.  Είναι αλήθεια ότι τα έργα στα οποία έχει αναλάβει την παραγωγή (και όχι μόνο την καλλιτεχνική ευθύνη) ανήκουν στο πρόγραμμα UrbanDig Project και αφορούν λογοτέχνες.  Πρόκειται για σύμπτωση.  Σκοπός του UrbanDig δεν είναι τόσο μια εμμονή στην μη θεατρική λογοτεχνία αλλά μια ανασκαφή «φαντασμάτων πολιτισμού της σύγχρονης πόλης».  Μέχρι στιγμής τα φαντάσματα αυτά είναι λογοτέχνες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πάντα έτσι θα είναι.   Πάντως, η μικρή άσκησή μας στο να μετατρέπουμε λογοτεχνικά (μη θεατρικά) έργα σε έργα σκηνής μας έχει προπονήσει στην λειτουργία του δραματουργού.  Το κύριο βάρος της δραματουργικής σύνθεσης αναλαμβάνω συνήθως εγώ ως σκηνοθέτης και η Ειρήνη ως χορογράφος (όλες μας οι παραστάσεις είναι  χορογραφημένες), όμως όλη η ομάδα περνάει πολλές ώρες δραματουργικής ανάλυσης και προετοιμασίας.  Έχει ενδιαφέρον πώς η λειτουργία μας ως δραματουργοί εμποτίζεται από την τέχνη και επιστήμη του καθενός από μας (σκηνοθέτη, χορογράφου, εικαστικού, μουσικού, κοινωνιολόγου, ψυχολόγου) και άρα στο τραπέζι προσφέρονται διαφορετικές προσεγγίσεις.  Το κομμάτι της έρευνας (δραματουργικής) το μοιραζόμαστε μεταξύ μας, είναι όμως ένα κομμάτι στο οποίο ενδεχομένως να είμαστε ανοιχτοί για εξωτερικές συνεργασίες από ειδικότερους στον τομέα.

moshovΣε κάθε περίπτωση, το να ξεκινάς από ένα λογοτεχνικό μη-θεατρικό κείμενο σου κάνει σαφέστερη την αξία του κειμένου ως ΕΝΑ στοιχείο έμπνευσης, ΕΝΑ υλικό δημιουργίας της παράστασης.  Το σώμα, η μουσική, η εικόνα είναι άλλα στοιχεία εξίσου σημαντικά, στο θέατρο που κάνουμε στην «όχι παίζουμε». Για αυτό και οι παραστάσεις μας δεν αποτελούν «ανεβάσματα» λογοτεχνικών έργων (πιο «ανεβασμένα» είναι τα ίδια τα έργα στο χαρτί, δεν χρειάζονται «αναλήψεις» από κανέναν).  Αποτελούν συναντήσεις μας με τους λογοτέχνες.  Τα έργα μας παρουσιάζουν την δική μας αντίδραση πάνω στο έργο του λογοτέχνη, κάτι που ούτως η άλλως είναι αναπόφευκτο.  Το αποτέλεσμά μας επί σκηνής εκφράζει τον ίδιο τον διάλογό μας, ως νέοι της σύγχρονης πόλης, με τα φαντάσματα του χθες.  Από τον διάλογο αυτόν επιθυμούμε να προκύψει μια σκηνική έκφραση που θα μας δώσει τρόπο να μιλάμε για το σήμερα, να αναζητούμε το αύριο.

——————————————————————————————————————————————————————–

Το πρόγραμμα των βραδιών παρουσιάσεων-συζητήσεων μετά την παράσταση έχει ως εξής(στις 22:30 με ελεύθερη είσοδο):

6/11:  Έλενα Βόγλη – Θεατρολόγος & εκπρόσωπος Ε.ΚΕ.ΘΕ.Χ. του Υπουργείου Πολιτισμού:«Πρόγραμμα ArtLocus:  Όλος ο τόπος μια σκηνή»

9/11:  Γιάννης Σκοπετέας – Διδάκτωρ σκηνοθεσίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου-Δημήτρης Φιλιππίδης– Καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων στο Ε.Μ.Π.-Δημήτρης Δαμάσκος Επ. Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων-Δημιουργική ομάδα της ταινίας του Μουσείου Μπενάκη για την Αθήνα:«Για πέντε Διαμερίσματα και ένα μαγαζί: Η αρχιτεκτονική της Αθήνας, η κοινωνία της Αθήνας στις ελληνικές ταινίες»

13/11:  Φώτης Ιγνατίου – Πρόεδρος «Τεχνόπολις» & Αντιπρόεδρος του «Πολιτισμικού Οργανισμού»:«Το εργοστάσιο του γκαζιού μετατρέπεται σε εργοστάσιο πολιτισμού της Αθήνας»

14/11:  Κίμων Ρηγόπουλος – Ηθοποιός & Συγγραφέας:«Μοσκώβ – Σελήμ: λόγω τιμής και λόγω αίματος»

16/11:  Αιμιλία Παπαφιλλίπου – Εικαστικός:«FIXed in flux. Παγιωμένο εν ρευστώ: μια ιστορία για το Ε.Μ.Σ.Τ.»

20/11:  Μαριάνθη Κοτέα – Ιστορικός στο τμήμα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστήμιου:«Ρωμηός ή Έλληνας; Από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία στο Ελληνικό Κράτος»

21/11:  Στέλιος Κρασανάκης – Ψυχίατρος, Δραματοθεραπευτής, Σκηνοθέτης & Διευθυντής του Ινστιτούτου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ:«Η τρέλα επί σκηνής»

22/11:  Θανάσης Σακελλαριάδης – Επ. καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων-Νίκος Σαραφιανός – Καθηγητής φιλόλογος & αρθρογράφος:«Η γλώσσα ως μέσο κατασκευής χαρακτήρων στο έργο του Βιζυηνού»

23/11:  Δάφνη Βιτάλη – Ιστορικός τέχνης & επιμελήτρια εκθέσεων. Βοηθός Επιμελήτρια στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Ε.Μ.Σ.Τ.):«Η έκθεση Διευρυμένες οικολογίες στους υπαίθριους δημόσιους χώρους που εκτείνονται γύρω από το Ωδείο Αθηνών»

27/11: Γιώργος Τζιρτζιλάκης – Αρχιτέκτονας & Επιμελητής εκθέσεων. Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας:«Φασματολογία Ερειπίου: Το Ωδείο Αθηνών του Γιάννη Δεσποτόπουλου»

28/11: Τάκης Σπετσιώτης – Συγγραφέας, Ποιητής & Σκηνοθέτης:«Αναζητώντας στοιχειωμένους χώρους του χθες στη σύγχρονη ανύποπτη πόλη(Αλεξάνδρεια  – Πειραιάς- Αστεροσκοπείο – Κηφισιά – οδός Δώρου και Σατωβριάνδου γωνιά – Ομόνοια)»

30/11:  Μάρω Καρδαμίτση – ΑδάμηΚαθηγήτρια Αρχιτεκτονικής στο ΕΜΠ &Υπεύθυνη Αρχείων Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη:«Τη μνήμη προσπαθώ να περισώσω σαν έσχατο δικαίωμα του ‘είναι’ μας:Το Ωδείο Αθηνών και ο Γιάννης Δεσποτόπουλος – Διάλογος με το παρελθόν και το μέλλον, μέσα από τα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη»

4/12: Μαρία Φαφαλιού – Συγγραφέας & Πρόεδρος της ΑΜΚΕ «Καλειδοσκόπιο»:«Πρέπει να γράψω την ιστορίαν σου: Καταγραφή μαρτυριών –έναυσμα για δράσεις κοινωνικής ένταξης»

5/12: Κατερίνα Δρακοπούλου – Καθηγήτρια Ιστορίας Θεάτρου και Δραματολογίας στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών:«Η Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και οι στόχοι για τη δημιουργία Εθνικού Θιάσου»

7/12:   Βάλτερ Πούχνερ – Καθηγητής Θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών & Συγγραφέας:«Ο Βιζυηνός και το θέατρο»

11/12:  Ομάδα «Αστικό Κενό»:«Το μονοπάτι στην πόλη»

12/12:  Πέπη Ρηγοπούλου – Καθηγήτρια Αισθητικής και Επικοινωνίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. του Πανεπιστήμιου Αθηνών & Συγγραφέας:«Στου Ψυρρή το δε ταγκό είναι ο χορός του μέλλοντος»

14/12:   Δέσποινα Ζευκιλή – Αρχισυντάκτρια του περιοδικού «Αθηνόραμα» & Κριτικός τέχνης (αναμένεται τίτλος)

18 /12:  Δίκτυο Νομαδική Αρχιτεκτονική:«Η πόλη των ξένων»

19/12:   Λυδία Καρρά – Ιδρύτρια και εργάτρια της «Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού» & Σκηνοθέτης:«Μικρός Πολίτης – Πολιτιστικό Περιβάλλον – Μεγάλη Πόλη»

21/12:   Άρης Γαρουφαλής – Διευθυντής του Ωδείου Αθηνών:«Ο Γεώργιος Βιζυηνός και το Ωδείο Αθηνών»

28/12:   Μισέλ Φάις – Συγγραφέας & Κριτικός λογοτεχνίας:«Γ. Μ. Βιζυηνός – Αυτοβιογραφία ενός άλλου»

Advertisements