Αρχαίο Δράμα – Καλοκαίρι 2012

Όρνιθες -ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης
Παρασκευή 31 Αυγούστου – Αρχαίο Θέατρο Άργους

Εκκλησιάζουσες – Θέατρο Νέου Κόσμου
Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου – Ωδείο Ηρώδου Αττικού

Οιδίπους Τύραννος – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου & αρτivities
Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου – Ωδείο Ηρώδου Αττικού

Ανάμεσα στις πολλές παραστάσεις αρχαίου δράματος του φετινού καλοκαιριού, οι τρεις παραπάνω ήταν αυτές που κατάφερα να παρακολουθήσω. Είχα μία ιδιαιτερότητα φέτος ως θεατής, ότι δεν είχα παρακολουθήσει ως συνήθως τις κριτικές και τα δημοσιεύματα για τις παραστάσεις, όπως επίσης ότι αγνοούσα και τους συντελεστές και τους ηθοποιούς τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να πηγαίνω να τις παρακολουθήσω σχεδόν χωρίς προσδοκίες, αν εξαιρέσουμε αυτές που έτσι κι αλλιώς δημιουργούνται σε οποιονδήποτε θεατή από το ίδιο το έργο και από το όνομα του σκηνοθέτη.

Όρνιθες από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης.

Για παράδειγμα, όσον αφορά την πρώτη παράσταση, τους Όρνιθες, κύριος παράγοντας επιλογής ήταν ότι δεν είχα επισκεφθεί ποτέ ούτε είχα παρακολουθήσει παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο του Άργους. Βασική μου πληροφορία ήταν ότι σκηνοθετούσε ο Γιάννης Κακλέας, που η περσινή του δουλειά με είχε ικανοποιήσει αρκετά. Το εμπορικό «ατού» της παράστασης ήταν τα ονόματα των δύο πρωταγωνιστών, δηλαδή του Βασίλη Χαραλαμπόπουλου και του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου και το γεγονός ότι θα ακουγόταν η μουσική που είχε γράψει ο Χατζιδάκις για τους Όρνιθες του Κουν. Φαίνεται όμως ότι πέραν της εμπορικής επιτυχίας, δεν υπήρξαν άλλες βλέψεις από τον σκηνοθέτη, ο οποίος είχε επιμεληθεί και τη διασκευή του έργου. Μία διασκευή που επικέντρωνε όλη τη δράση στους δύο πρωταγωνιστές-ονόματα, οι οποίοι έμειναν σε ερμηνείες εξωτερικές, μέσα στη μανιέρα που έχουμε συνηθίσει να τους βλέπουμε. Εκτός του ότι οι υπόλοιποι ηθοποιοί είχαν αφεθεί να περιφέρονται κυριολεκτικά πάνω στη σκηνή, χωρίς αιτία και χωρίς σκοπό, επισκιάστηκαν εντελώς και μείνανε σε ρόλους κομπάρσου. Η ίδια η διασκευή υπέπεσε σε πολλές ευκολίες για να προκαλέσει το γέλιο, επιθεωρησιακού τύπου ατάκες παρμένες από την επικαιρότητα και δήθεν αστείες βωμολοχίες από αυτές που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τα τελευταία χρόνια σε όλες τις αριστοφανικές παραστάσεις. Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα της παράστασης ήταν η αισθητική της. Τρέντυ χορευτές περιδιάβαιναν τη σκηνή με τα φτερά τους, λικνιζόμενοι σε στυλ νυχτερινής εξόδου στα μπουζούκια, ενώ η Αηδόνα ντυμένη ως go go girl, με άσπρες ψηλές μπότες και άσπρο κορμάκι, επιδιδόταν σε σέξυ χορούς υπό τους ήχους του «Ω καλή μου ξανθιά» του Χατζιδάκι. Απερίγραπτη και εξοργιστική αισθητική, που σε συνδυασμό με όλα τα υπόλοιπα εξαφάνισε το έργο, αφήνοντας πολλά ερωτηματικά για την παραγωγή.

Δεύτερη παράσταση αρχαίου δράματος, ένας ακόμα Αριστοφάνης, από το Θέατρο του Νέου Κόσμου, παράσταση που επέλεξα να δω πραγματικά τυχαία: οι Εκκλησιάζουσες. Ήταν και η μεγαλύτερη έκπληξη του καλοκαιριού. Ένας θίασος με εμφανή καλή συνεργασία, αυτό που ονομάζουμε «χημεία», με πολύ καλές ερμηνείες (και τεράστια έκπληξη τον εκπληκτικό Κώστα Κόκλα), με πραγματικά όμορφα κοστούμια, με πολύ δουλεμένη κίνηση και ξεχωριστή μουσική, που έδινε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον στα χορικά. Και κυρίως με μία νέα απόδοση στα νέα ελληνικά, που πρότεινε ξεχωριστό τρόπο να φανούν οι παραλληλισμοί με το σήμερα. Η σκηνοθετική γραμμή επέλεξε, σε αυτό το πνεύμα, να προσδώσει στην  Πραξαγόρα μαντικές ιδιότητες για το μέλλον, έτσι ώστε να διευκολύνει την αναγωγή του αριστοφανικού κειμένου στην επικαιρότητα. Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος «μάζεψε» σε αυτή την παράσταση κάποιους από τους καλύτερους δημιουργούς της εποχής μας και το αποτέλεσμα δε μπορούσε παρά να είναι όχι μόνο ουσιαστικό και αισθητικά άρτιο, αλλά και αστείο και γαργαλιστικά πικρό, όπως αρμόζει στον Αριστοφάνη. Ίσως να πρόκειται για τη δεύτερη μόλις πραγματικά καλή παράσταση Αριστοφάνη που έχω παρακολουθήσει ως τώρα.

Εκκλησιάζουσες -η στιγμή της υπόκλισης.

Η μόνη τραγωδία που κατάφερα να παρακολουθήσω ήταν ο Οιδίπους Τύραννος, σε σκηνοθεσία ενός γνώριμου στο ελληνικό κοινό λιθουανού σκηνοθέτη, του Τσέζαρις Γκραουζίνις. Η τραγωδία αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος, τόσο γιατί θεωρούταν ήδη από την αρχαιότητα ως υπόδειγμα έργου (αυτήν χρησιμοποιούσε ο Αριστοτέλης στην Ποιητική του ως παράδειγμα), όσο και γιατί η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού κοινού έχει μία παραπάνω εξοικείωση μαζί της, λόγω του ότι διδάσκεται το κείμενο στο λύκειο. Επομένως, οι προσδοκίες από μία παράσταση του έργο είναι αυξημένες. Η συγκεκριμένη ξεκίνησε με ένα τέχνασμα που βλέπουμε συχνά τελευταία στο ελληνικό θέατρο: ένας περιπλανώμενος θίασος μπαίνει στη σκηνή, μεταφέροντας όλα τα αντικείμενα και τα σκηνικά που χρειάζεται για την παράσταση. Υποθέτω πως το εύρημα αυτό χρησιμοποιείται τόσο συχνά γιατί θεωρείται πως προσδίδει μία έντονη θεατρικότητα στην παράσταση, κάνοντας εμφανές στο κοινό ότι πρόκειται για «παιχνίδι». Η έννοια του παιχνιδιού ήταν διάχυτη σε όλη την παράσταση, οι ηθοποιοί έπαιζαν μεταξύ τους και με τις φωνές τους και βοηθούσαν στις μεταμφιέσεις των άλλων. Ήταν σίγουρα μία παράσταση που είχε μία πρόταση παρουσίασης, μία παράσταση που δεν κοιτούσες το ρολόι σου, ωστόσο λίγο υπερφορτωμένη σε σκηνοθετικά ευρήματα. Στους δύο πρωταγωνιστικούς ρόλους, ο Αιμίλιος Χειλάκης δε φάνηκε να έχει το απαραίτητο βάρος για Οιδίποδας, ενώ αντίθετα ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης κέρδισε για άλλη μία φορά τις εντυπώσεις, ερμηνεύοντας τρεις ρόλους: Τειρεσία, Ιοκάστη και Θεράποντα. Εκτίμησα ιδιαίτερα το γεγονός ότι η τύφλωση του Οιδίποδα δεν αποδόθηκε με αίματα και λοιπά εφέ που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε, αλλά απλώς με μία αποστροφή του Οιδίποδα προς το φως: κρύβει με τα μπράτσα του τα μάτια του.

Ταυτότητα παραστάσεων:

Όρνιθες – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης
Σκηνοθεσία-απόδοση κειμένου Γιάννης Κακλέας, μουσική Μάνος Χατζιδάκις, σκηνικά Μανόλης Παντελιδάκης, κοστούμια Βάλια Μαργαρίτη/Μανόλης Παντελιδάκης, χορογραφίες Κυριάκος Κοσμίδης, φωτισμοί Γιώργος Τέλλος, μουσική επιμέλεια/διδασκαλία Αλέξιος Πρίφτης

Ερμηνεύουν: Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Κώστας Μπερικόπουλος, Γιώργος Χρυσοστόμου, Βαγγέλης Χατζηνικολάου, Σωκράτης Πατσίκας, Αγορίτσα Οικονόμου, Σταύρος Σιόλας, Μάρα Βλαχάκη, Προκόπης Αγαθοκλέους
Χορεύουν: Ivan Svitailo, Σοφία Μιχαήλ, Alain Rivero
Συμμετέχει ο τραγουδιστής Σταύρος Σιόλας.

Εκκλησιάζουσες – Θέατρο του Νέου Κόσμου
Σκηνοθεσία Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, απόδοση κειμένου Βασίλης Μαυρογεωργίου, μουσική Θάνος Μικρούτσικος, σκηνικά-κοστούμια Άγγελος Μέντης, χορογραφίες Αγγελική Στελλάτου, σχεδιασμός φωτισμών Σάκης Μπιρμπίλης, μουσική διδασκαλία Θανάσης Αποστολόπουλος
Ερμηνεύουν: Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Κώστας Κόκλας, Γιώργος Πυρπασόπουλος, Παντελής Δεντάκης, Νίκος Καρδώνης, Στράτος Χρήστου, Γεωργία Γεωργόνη
Χορός: Μαίρη Σαουσοπούλου, Ντίνη Ρέντη, Πολυξένη Ακλίδη, Ειρήνη Γεωργαλάκη, Μαρία Γεωργιάδου, Γεωργία Γεωργόνη, Άντρη Θεοδότου, Κατερίνα Μαούτσου, Σωτηρία Ρουβολή, Ειρήνη Φαναριώτη, Έλενα Χατζηαυξέντη

«Οιδίπους τύραννος» – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου & αρτivities
Μετάφραση Μίνως Βολανάκης, σκηνοθεσία Τσέζαρις Γκραουζίνις,  σκηνικά-κοστούμια Κέννι Μακλίλαν,  φωτισμοί Νίκος Βλασόπουλος, μουσική Δημήτρης Θεοχάρης
Ερμηνεύουν: Αιμίλιος Χειλάκης, Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Χρήστος Σαπουντζής, Κώστας Κορωναίος, Αλμπέρτο Φάις, Γιάννης Τσεμπερλίδης, Κώστας Σειραδάκης, Παναγιώτης Εξαρχέας, Ονίκ Κετσογιάν, Γιώργος Παπανδρέου, Τζεφ Μααράουι

Advertisements