Τραγωδία

Από τις καλοκαιρινές παραγωγές του 2013 έχω καταφέρει μέχρι στιγμής να δω δύο τραγωδίες. Στη μία κατέφθασα με πολύ λίγες προσδοκίες και στην άλλη με αρκετές προσδοκίες. Στην πρώτη περίπτωση, που αφορούσε τη «Μήδεια» σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου θα έλεγα πως «έπεσα μέσα», στη δεύτερη, που αφορούσε τις «Τρωάδες» του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας θα έλεγα ότι δυστυχώς διαψεύστηκα. Και στις δύο περιπτώσεις, η παραγωγή παρουσιάστηκε με ένα ξεχωριστό στοιχείο που διαφημίστηκε δεόντως.

midia_sliderΣτη «Μήδεια», παράσταση με την οποία επέστρεψε ο Σπύρος Ευαγγελάτος στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, τα στοιχεία αυτά ήταν «μορφολογικά», όπως ανέφερε ο ίδιος, δηλαδή πρώτον το ότι όλοι οι ρόλοι ερμηνεύονταν από άντρες, με τον Γιώργο Κιμούλη επικεφαλής στο ρόλο της Μήδειας, και δεύτερον το γεγονός πως όλοι έπαιζαν με μάσκες. Η σκηνοθεσία, πέραν των δύο παραπάνω στοιχείων που δεν δικαιολόγησαν στο ελάχιστο την ύπαρξή της επί σκηνής,  δεν είχε καμία απολύτως πρόταση, ούτε όσον αφορά την προσέγγιση του έτσι κι αλλιώς πετσοκομμένου κειμένου, ούτε όσον αφορά τις ερμηνείες. Οι ηθοποιοί της παράστασης μάλλον αφέθηκαν να ενεργήσουν κατά βούληση, με πιο ενοχλητικές παρουσίες αυτές του Τάσου Νούσια και κυρίως αυτή του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, τόσο κινησιολογικά και φωνητικά, όσο και εν γένει ερμηνευτικά. Ο πρωταγωνιστής της παράστασης, Γιώργος Κιμούλης, παρότι διατηρεί για πολλούς το χάρισμα να καθηλώνει με το υποκριτικό του βάρος, φάνηκε διεκπεραιωτικός. Ο χορός, πλήρως αντρικός και αυτός, ήταν σίγουρα η πιο αξιοπρεπής παρουσία της παράστασης. Μέσα στο μικρό δημοτικό θέατρο της Ηλιούπολης, βέβαια, η παράσταση φαινόταν να ασφυκτιά, τα χρωματιστά κοστούμια του Γιώργου Πάτσα φαίνονταν παράταιρα, πολύ περισσότερο δε το σκηνικό, μια μεγέθυνση φωτογραφίας ενός αγάλματος που παριστάνει ένα παιδί, η μόνη αναφορά σε παιδί στην παράσταση (τα μέρη που εμφανίζονται τα παιδιά έχουν αφαιρεθεί). Εν κατακλείδι, καμία ουσιαστική πρόταση από την παράσταση που θα μπορούσε να έχει παρουσιαστεί αρκετά χρόνια πριν, ελάχιστο το ενδιαφέρον για το βλέμμα του θεατή, παρά τους αξιόλογους συντελεστές της.

Δεύτερη παράσταση αξιώσεων, αυτή των «Τρωάδων» από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας. Όχι μόνο για τη σκηνοθεσία του νέου τιμονιέρη του Οργανισμού, Θοδωρή Αμπαζή, που έχει φέρει νέο αέρα σε ολόκληρη την πόλη, μεταμορφώνοντας το Θέατρο σε έναν δραστήριο οργανισμό που διεκδικεί να έχει κύριο λόγο στην πατρινή πραγματικότητα. Προσωπικά ήταν η δεύτερη φορά που ταξίδεψα στην Πάτρα, μόνο και μόνο για να δω παράσταση του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., γιατί θεώρησα πως επρόκειτο για ένα ξεχωριστό γεγονός (η πρώτη φορά ήταν τα Χριστούγεννα, για τον «Πλούτο» σε σκηνοθεσία του Τσέζαρις Γκραουζίνις και για τη συζήτηση με τους συντελεστές που ακολούθησε). Αυτή τη φορά, η παράσταση των «Τρωάδων» στα ερείπια του Κάστρου της Πάτρας, που λειτούργησαν σαν φυσικό σκηνικό, ήταν αρκετή ως αφορμή για το ταξίδι, αφού θα παιχτεί εκεί μόνο για λίγες παραστάσεις κι έπειτα θα περιοδεύσει στην Ελλάδα, περνώντας και από την Επίδαυρο (στις 23 και 24 Αυγούστου).

troades-7_600x315

Με εξαίρεση το εκπληκτικό backround του κάστρου της Πάτρας, οι «Τρωάδες» ήταν μία απογοήτευση. Επί σκηνής βρισκόταν, εκτός από τους ηθοποιούς και η Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων της Πάτρας, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ταυτόχρονα εντός οπτικού πεδίου περίπου 40 άτομα καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Κανένα υλικό της παράστασης όμως δεν έδεσε, οδηγώντας έτσι σε ένα απογοητευτικό και αρκετές φορές ενοχλητικό αποτέλεσμα. Κάτι που δε διαφαινόταν από την αρχή, καθότι η παράσταση ξεκίνησε με μία υπέροχη σκηνή, όπου η Αθηνά-Κόρα Καρβούνη συνομιλεί με τον θεό Ποσειδώνα ανεβασμένη στα χαλάσματα. Η φωνή του Μιχαήλ Μαρμαρινού ηχεί σε όλο το κάστρο, ηχογραφημένη, και στο τέλος της το άγαλμα που είναι στη μέση της ορχήστρας σπάει και ξεπροβάλει ένας όμορφος νεαρός που βγαίνει τρέχοντας από τη σκηνή. Αυτή η ποιητική εικόνα δυστυχώς καμία σχέση δεν είχε με τη συνέχεια. Η Κόρα Καρβούνη χάθηκε μέσα στο χορό, ο οποίος εκτελούσε ακατανόητα φωνητικά και κινησιολογικά πονήματα. Η Εκάβη εμφανίστηκε ως πανκ, η  Κασσάνδρα ως μία κοινή τρελή, πολύ μακριά από οποιαδήποτε έννοια έκστασης, η Ανδρομάχη ως μία θυμωμένη γκρινιάρα, ο Ταλθύβιος πολύ κατώτερος των περιστάσεων, διαρκώς υπερβολικός, ο Μενέλαος ως βαρύμαγκας του ’90 και η Ελένη ως μία κοινή ψωνάρα. troades-4_600x315Η μονοδιάστατη ανάγνωση των ρόλων, κατά τα άλλα ερμηνευμένη ικανοποιητικά στις περισσότερες περιπτώσεις από τους ηθοποιούς, αφαίρεσε από την τραγωδία κάθε βάρος, κάνοντάς την σε αρκετές στιγμές να μοιάζει με παρωδία, ιδίως στη σκηνή Μενέλαου και Ελένης. Μάλιστα, στην παράσταση ο Μενέλαος υποκύπτει στην ομορφιά της Ελένης φιλώντας την στο στόμα και τελικά φεύγει ξωπίσω της, κουβαλώντας της και τη βαλίτσα! Επίσης, η στομφώδης, «ξερή» απαγγελία που υιοθέτησαν οι ηθοποιοί, χωρίς μάλιστα ποτέ να κοιτάζουν το πρόσωπο στο οποίο απευθύνονται, είναι κάτι που μάλλον έχει ξεπεραστεί. Δεν γνωρίζω αν η πρόθεση ήταν να γίνει μία νέα, μοντέρνα ανάγνωση των Τρωάδων, όμως προσωπικά θα επιλέξω να επιμείνω στο όραμα του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή για τον Οργανισμό κι όχι στην παράσταση, επειδή θεωρώ πως το διακύβευμά του είναι πολύ μεγαλύτερο.

 

Μήδεια του Ευριπίδη
Θεατρικός Οργανισμός Ακροπόλ
Δημοτικό Θέατρο Ηλιούπολης, 8-7-2013

Συντελεστές: Μετάφραση Κ. Χ. Μύρης, σκηνοθεσία- δραματουργική επεξεργασία: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος, σκηνικά: Γιώργος Πάτσας, κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ, μουσική: Θάνος Μικρούτσικος, μουσική διδασκαλία: Γιάννης Αναστασόπουλος, βοηθός σκηνοθέτη: Χριστιάννα Μαντζουράνη

Πρωταγωνιστούν: Γιώργος Κιμούλης, Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, Τάσος Νούσιας, Μάνος Βακούσης, Νικόλας Παπαγιάννης, Νίκος Αναστασόπουλος, Δημήτρης Παπανικολάου.

Κορυφαίοι- Χορός: Τάσος Αλατζάς, Νίκος Αναστασόπουλος, Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Χάρης Γρηγορόπουλος, Δημήτρης Καραβιώτης, Σταύρος Καραγιάννης, Δημήτρης Καραμπέτσης, Δημήτρης Μόσχος, Δημήτρης Μυλωνάς, Δημήτρης Παπανικολάου, Παντελής Φλατσούσης, Γεράσιμος Σκαφίδας.

 

Τρωάδες του Ευριπίδη
ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας
Κάστρο Πάτρας, 27/7/2013


Συντελεστές:
Μετάφραση: Έλσα Ανδριανού, σκηνοθεσία: Θοδωρής Αμπαζής, σκηνικό-κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου, μουσική: Θοδωρής Αμπαζής, χορογραφία- Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου, φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου, επεξεργασία μουσικού υλικού: Μιχάλης Παπαπέτρου, βοηθοί Σκηνοθέτη: Ελεάννα Τσίχλη, Κύνθια Βουκουβαλίδου, βοηθός σκηνογράφου: Τίνα Τζόκα, βοηθός μουσικού: Μιχάλης Παπαπέτρου

∆ιανομή: Εκάβη: Άννα Κοκκίνου, Ελένη: Κατερίνα ∆ιδασκάλου, Αθηνά: Κόρα Καρβούνη, Ανδρομάχη: ∆ανάη Σαριδάκη, Κασσάνδρα: Τζωρτζίνα ∆αλιάνη, Μενέλαος: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Ταλθύβιος: Απόστολος Πελεκάνος, Ποσειδώνας (φωνή): Μιχαήλ Μαρμαρινός

Χορός: Κέλυ Γιακουμάκη, Αναστασία Κατσιναβάκη, Κατερίνα Λάττα, Φιλιώ Λούβαρη, Μαρία Παρασύρη, Ελίνα Ρίζου, Αντιγόνη Φρυδά,
Συμμετέχει ο Γιώργος Ζυγούρης

Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων Δήμου Πατρέων «Θανάσης Τσιπινάκης»

Advertisements

Σαμία Θ.Ο.Κ. : Οι καλές προθέσεις ανταμείβονται

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό cityvibes: http://www.city-vibes.gr/

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης με τον εξαιρετικό χορό.

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης με τον εξαιρετικό χορό.

Έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια από τότε που ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου παρουσίασε για πρώτη φορά τη Σαμία του Μενάνδρου, σε σκηνοθεσία Εύη Γαβριηλίδη και στη θρυλική πια μετάφραση του Γιάννη Βαρβέρη. Έχουν επίσης περάσει τέσσερα χρόνια χωρίς καμία εμφάνιση του Θ.Ο.Κ. στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Με την αναβίωση της απόλυτης επιτυχίας του 1993, λοιπόν, τη Σαμία του, επέλεξε να επανέλθει ο Οργανισμός στο αργολικό θέατρο, στη μοναδική του εμφάνιση σε ελληνικό έδαφος φέτος το καλοκαίρι και τελευταία παρουσίαση της παράστασης γενικά.

Το δυστυχώς λιγοστό κοινό της Παρασκευής, αντάμειψε με άφθονο και ενθουσιώδες χειροκρότημα τους ηθοποιούς και τους συντελεστές της παράστασης. Συνολικά και τις δύο ημέρες, μόλις 5.500 θεατές παρακολούθησαν την παράσταση. Ο Εύης Γαβριηλίδης έχει «διαβάσει» και αποδώσει την αττική κωμωδία του Μενάνδρου, που είναι έτσι κι αλλιώς πολύ διαφορετική από την φορτωμένη με πολιτικά νοήματα αριστοφανική, σαν αθηναϊκό κωμειδύλλιο των αρχών του 20ου αιώνα. Η ευγένεια με την οποία συμπεριφέρονται οι ήρωες, κυρίως ο Μοσχίων προσπαθώντας να συγκαλύψει το ότι έχει ήδη κάνει παιδί με την αγαπημένη του Πλαγγόνα εκτός γάμου, δημιουργούν παρεξηγήσεις που λύνονται τελικά μέσα σε ένα γαμήλιο γλέντι.

Οι Αλ. Ιωαννίδης και Κ. Δημητρίου σε μία από τις ξεκαρδιστικές σκηνές της παράστασης.

Οι Αλ. Ιωαννίδης και Κ. Δημητρίου σε μία από τις ξεκαρδιστικές σκηνές της παράστασης.

Δεν μπορεί κανείς να πει πως η παράσταση δεν είχε ελλείψεις, όμως τα θετικά στοιχεία της ήταν τόσες πολλά που τελικά κυριαρχούν. Ως κύριες αρετές θα ανέφερα την απλότητα και την ευθύτητα στην ανάγνωση. Χωρίς να υπάρχει προσπάθεια για κρυμμένα νοήματα, το χιούμορ και το γέλιο βασίστηκε αποκλειστικά στα πρωτογενή συστατικά του θεάτρου: τους χαρακτήρες και τις καταστάσεις. Η εύστοχη τελικά σκηνοθεσία του Γαβριηλίδη, κατάφερε να δημιουργήσει και το ένα και το άλλο, υποστηρίχτηκε δε από πολύ καλές ερμηνείες. Θα ήταν άδικο να μην ξεχωρίσουμε τον Δημέα του Κώστα Δημητρίου, που προκαλούσε και το περισσότερο γέλιο με την παλιοκαιρισμένη του αυτοπεποίθηση, την γεροντική ζήλια του, και κυρίως τις κινήσεις (με αποκορύφωμα το μητσοτακικό τικ) και τις μούτες του. Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης έπαιζε με τόση άνεση και επάρκεια που ήταν αδύνατον να φανταστείς πως έχει τόσα χρόνια να εξασκήσει τα υποκριτικά του εργαλεία. Ο χορός και οι χορογραφίες του Ισίδωρου Σιδέρη ήταν πάντα ένα θέαμα που κρατούσε το βλέμμα. Χάρη στη σκηνοθεσία και τους ηθοποιούς, η παράσταση γέμισε με ατάκες που ακούγονταν σωστά, σιωπές και γκριμάτσες που δημιουργούσαν νόημα, ξεκαρδιστικές καταστάσεις που απαιτούσαν ακρίβεια και μέτρο. Το συναίσθημα με το οποίο φύγαμε από το θέατρο ήταν μία απέραντη γλύκα. Γιατί, όπως συζητούσαμε στο τέλος, τελικά μπορούμε να γελάσουμε και με κάτι που δεν παραπέμπει απαραίτητα σε οικεία κακά, αλλά είναι παραπάνω από επαρκές σε ποιότητα και σωστά δουλεμένο.

Δεν γίνεται, τέλος, να μην αναφερθεί κανείς στην εξαιρετική μετάφραση του Γιάννη Βαρβέρη, που ουσιαστικά ανάπλασε και ξανάγραψε συμπληρώνοντας το αρχαίο κείμενο, μία μετάφραση σε πλήρη καθαρεύουσα, τόσο κωμική που τελικά αναδείχθηκε πρωταγωνίστρια. Δυστυχώς, για κάποιον περίεργο λόγο, στο πρόγραμμα της παράστασης δε φαίνεται πουθενά πως ο Γιάννης Βαρβέρης έχει πεθάνει!

Σαμία του Μενάνδρου
Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου
19-20 Ιουλίου 2013

Μετάφραση: Γιάννης Βαρβέρης, σκηνοθεσία: Εύης Γαβριηλίδης, σκηνικά-κοστούμια: Γιώργος Ζιάκας, μουσική: Μιχάλης Χριστοδουλίδης, χορογραφία: Ισίδωρος Σιδέρης, σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Κουκουμάς, διδασκαλία τραγουδιών: Μάρω Σκορδή, βοηθός σκηνοθέτη: Νάγια Αναστασίαδου, βοηθός χορογράφου: Στέλλα Κρούσκα, βοηθός σκηνογράφου: Κρίστη Πολυδώρου, ζωγραφική εκτέλεση σκηνικού: Δημήτρης Σάββα, graffiti: Δημήτρης Μάρκου

Ερμηνεύουν (με σειρά εμφάνισης):
Προκόπης Αγαθοκλέους (Περαστικός), Θέα Χριστοδουλίδου (Τροφός), Αλκίνοος Ιωαννίδης (Μοσχίων), Νιόβη Χαραλάμπους (Πλαγγόνα), Στέλα Φυρογένη (Χρυσίς), Κώστας Δημητρίου (Δημέας), Δημήτρης Αντωνίου (Νικήρατος), Άννα Γιαγκιώζη (Μητέρα Πλαγγόνας), Σπύρος Σταυρινίδης (Παρμένων), Σταύρος Λούρας (Μάγειρος)
Χορός:
Νεοκλής Νεοκλέους, Στέλλα Κρούσκα, Σώτος Σταυράκης, Χριστίνα Χριστόφια, Αλέξανδρος Παρίσης, Μαργαρίτα Ζαχαρίου, Μάριος Κωνσταντίνου, Ανδρέας Κούτσουμπας, Νίκη Δραγούμη, Άντρη Κυριάκου, Ανδρέας Φυλακτού, Κωνσταντίνος Γαβριήλ