Wajdi Mouawad

Συνέντευξη Τύπου με το Ουαζντί Μουαουάντ
για την παράσταση Γυναίκες στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Τετάρτη 6 Ιουλίου 2011

Συναντήσαμε τον λιβανέζο σκηνοθέτη, λίγες μέρες πριν την πολυαναμενώμενη παράσταση στο Ηρώδειο (στις 9 Ιουλίου). Πολύς λόγος είχε γίνει για τη συγκεκριμένη παράσταση και ιδιαίτερα για τη συμμετοχή σε αυτή, σε ρόλο κορυφαίου του Χορού-ροκ συγκροτήματος, Μπερτράν Καντά. Ο άλλοτε δημοφιλής τραγουδιστής του συγκροτήματος Noir Desir, άνοιξε μεγάλες συζητήσεις, καθώς έχει εκτίσει ποινή για τον ξυλοδαρμό μέχρι θανάτου της συντρόφου του και ήταν η πρώτη φορά από την αποφυλάκισή του που θα ξαναδιεκδικούσε το χειροκρότημα του κοινού. Στον Καναδά και τη Γαλλία η συμμετοχή του στην παράσταση δεν επιτράπηκε, καθώς ανθρωπιστικές και γυναικείες οργανώσεις διαμαρτυρήθηκαν έντονα (κάποιοι μίλησαν για πολιτικά παιχνίδια), ενώ λίγες ημέρες πριν την παράσταση στην Ελλάδα όλοι περίμεναν την αντίδραση των εγχώριων οργανώσεων και του Φεστιβάλ Αθηνών.

Ίσως λόγω αυτών να πήγαμε «ετοιμοπόλεμοι» στη συνέντευξη. Όμως ο άνθρωπος που αντικρίσαμε μας κέρδισε σχεδόν αμέσως. Μικροκαμωμένος και ήρεμος, μας μίλησε με πάθος για το όραμά του να σκηνοθετήσει όλες τις τραγωδίες του Σοφοκλή, με σκοπό να καταλήξει στην παρουσίαση και των επτά σε μία ημέρα, με τη χρονολογική σειρά που υποθέτουμε ότι γράφτηκαν. Μας μίλησε για το πόσο συναρπαστικό βρίσκει το να παρουσιαστεί μία σύγχρονη ανάγνωση των έργων (πολύ πιστή όμως στο κείμενο, τόνισε) σε ένα αρχαίο θέατρο, καθώς δημιουργείται έτσι μία «χρονική ανάμειξη», που έρχεται σε αντίθεση με τον χώρο του Ηρωδείου.

Το ζήτημα του Χορού προέκυψε άμεσα μόλις άρχισε να ασχολείται με την αρχαία τραγωδία και ιδιαίτερα το στοιχείο του που αφορά τη συλλογικότητα: «Ο εικοστός αιώνας υπήρξε ο αιώνας κατά τον οποίο αποδομήθηκε κάθε έννοια συλλογικότητας. Στον Λίβανο, απ΄όπου προέρχομαι, η συλλογικότητα γίνεται αντιληπτή μόνο μέσω του εμφυλίου πολέμου, μας είπε. Το να μιλούν 15 άτομα με μία φωνή είναι κάτι, που όχι μόνο δεν γνώρισα, αλλά με έμαθαν να το αντιμετωπίζω και με καχυποψία». Στην τραγωδία ο Μουαουάντ βρήκε ένα σύμπαν, στο οποίο παρότι τα συναισθήματα των ηρώων μεταβιβάζονται στον Χορό, το ασφυκτικό περιβάλλον στο οποίο ζουν οι πρωταγωνιστές (που επαναλαμβάνουν διαρκώς στον λόγο τους το «εγώ») αφορά αποκλειστικά αυτούς.

Και κάπως έτσι αρχίσαμε να περνάμε σιγά-σιγά στο ζήτημα της μουσικής. Όπως μας είπε, η αρχική του σκέψη για να ντύσει τις τραγωδίες, ήταν να ψάξει στη μουσική των πολυθεϊστικών θρησκειών. Καθώς όλες οι μουσικές που ερευνούσε έμοιαζαν καλές, έτσι κατάλαβε ότι καμία δεν ταίριαζε απόλυτα, αφού καμία δεν απέδιδε την τρέλα που ήθελε. Ξαναδιαβάζοντας την Αντιγόνη, πρόσεξε μια φράση του Χορού: ας πάμε να χορέψουμε όλη τη νύχτα, ας πάμε να γλεντήσουμε. Μόνο μία μουσική βίαιη, όπως η ροκ, θα μπορούσε να ταρακουνήσει τον Χορό κι έτσι άρχισε να δοκιμάζει διάφορα κομμάτια και είδη, ψάχνοντας τον ποιητικό ρομαντισμό που θα ταίριαζε καλύτερα. Κατέληξε στο ότι ο δικός του Χορός θα ήταν ένα ροκ συγκρότημα επί σκηνής.

Κι έτσι έφτασε η στιγμή των ερωτήσεων για τον Καντά. Η πρώτη ερώτηση τέθηκε από μία εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, ερώτηση νομίζω πολύ κατώτερη των περιστάσεων. Αποφάσισα να την μεταφέρω επακριβώς: «Γνωρίζουμε ότι στοεξωτερικό η συμμετοχή στην παράσταση του Μπερτράν Καντά απαγορεύτηκε. Εσείς πώς πιστεύετε ότι θα αντιδράσει το ελληνικό κοινό, που έχει και μία ιδιαίτερη σχέση με τον πατέρα της νεκρής, Ζαν-Λουί Τερντινιάν, ο οποίος είχε παίξει σε μία ελληνική ταινία;» (το «Ζ»_). Ο Μουαουάντ κράτησε τις αποστάσεις και εξήγησε την επιλογή του: «Από την αρχή θέλησα να δώσω ξανά θέση ανάμεσα στους ζωντανούς, σε έναν άνθρωπο που έχει εκτίσει την ποινή του. Δεν μπορώ να πω ότι όσοι διαφωνούν έχουν άδικο, ούτε δίκαιο, είναι θέση ηθικής του καθένα από εμάς». Ακολούθησε μία ερώτηση πολύ πιο εύστοχη από κάποια δημοσιογράφο: εμείς τον Καντά τον γνωρίζαμε ως καλλιτέχνη μόνο ως τραγουδιστή των Noir Desir. Εκτός από την καλλιτεχνική του ταυτότητα, η προσωπική του ιστορία υπήρξε παράγοντας για την επιλογή του στην παράσταση;

«Φυσικά υπήρξε σημαντικός παράγοντας. Ο αντίκτυπος της ιστορίας του Μπερτράν και η σύγκριση βεβαίως, υπάρχει και στη Διηάνειρα -που σκοτώνει χωρίς να θέλει τον Ηρακλή- και στην Αντιγόνη, αλλά από την αντίστροφη πλευρά. Υπήρξε έντονη σύγκριση. Καθώς κάναμε τις πρόβες ανακαλύψαμε ότι η συμβολική παρουσία του Μπερτράν επί σκηνής ήταν πάρα πολύ καίρια και ισχυρή, σε τέτοιο βαθμό ώστε όταν στεκόταν σε ένα σημείο της σκηνής να χαλάει όλο το αποτέλεσμα, ενώ σε ένα άλλο σημείο να λειτουργεί τέλεια. Όλοι οι άλλοι ηθοποιοί ήταν εύκολο να τοποθετηθούν επί σκηνής, όχι όμως αυτός. Ήταν μια πολύ συγκινητική διαδικασία και πολύ περίπλοκη και για εμάς και για τον ίδιο, καθώς πάντα κάτι παρέπεμπε στο γεγονός. Και ο ίδιος συγκινήθηκε αρκετές φορές, πολλές φορές αισθάνθηκε και αισθανθήκαμε ότι τα έργα αντικατοπτρίζουν τη δική του πτώση. Συνήθως, μεταξύ των ανθρώπων υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη, που στηρίζεται στο ότι αγνοούμε πράγματα για τη ζωή του άλλου. Εσείς ήρθατε εδώ γιατί με εμπιστεύεστε και αγνοείται πράγματα για τη ζωή μου κι εγώ ήρθα να απαντήσω στις ερωτήσεις σας γιατί σας εμπιστεύομαι, επειδή αγνοώ πράγματα για τη ζωή σας. Δεν ξέρω πώς μεγαλώνετε τα παιδιά σας ή τι κάνετε στο σπίτι σας, για αυτό ήρθα και γι αυτό ήρθατε. Ξέρουμε όμως όλοι τα πάντα για τη ζωή του Μπερτράν και γι αυτό προβάλλουμε πάνω του συναισθήματα, άλλοτε εύλογα, άλλοτε όχι».

Κανείς δε θέλησε να κάνει άλλες ερωτήσεις μετά από αυτήν την απάντηση. Πολλοί μου μετέφεραν ότι συγκινήθηκαν. Η παράσταση στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού έγινε κανονικά, με τη συμμετοχή του Μπερτράν Καντά. Οι οργανώσεις δεν προχώρησαν σε περαιτέρω δράσεις, πέραν ενός δελτίου τύπου ότι δε χειροκροτούν τον συγκεκριμένο καλλιτέχνη. Η δεύτερη παράσταση (της Κυριακής 10/7) ακυρώθηκε για τεχνικούς λόγους. Ο Μπερτράν Καντά ήταν το πιο συγκλονιστικό κομμάτι ενός θεάματος που δεν δημιούργησε κανέναν ενθουσιασμό. Η προσωπική του ιστορία πραγματικά προσέδωσε ειδικό βάρος στην παράσταση, ενώ ο ίδιος με μια συγκλονιστική φωνή ερμήνευε τα χορικά, που ακροβατούσαν ανάμεσα σε σκληρό ροκ και ανατολίτικα μοιρολόγια ή αμανέδες. Και σαν καλλιτέχνης, ναι, άξιζε σίγουρα το χειροκρότημά μας.

Advertisements

Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων

Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων
ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης

Ηρώδειο, Πέμπτη 30 Ιουνίου 2011 

Το Ηρώδειο ήταν κατάμεστο. Ίσως να έφταιξαν τα σοβαρά γεγονότα της προηγούμενης ημέρας, που στέρησαν από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης ένα μεγάλο μέρος του κοινού στην πανελλήνια πρεμιέρα του, αλλά το οδήγησαν να γεμίσει το θέατρο την επόμενη ημέρα. Σίγουρα μεγάλο ρόλο έπαιξε το καστ, που αποτελούταν από δημοφιλείς ηθοποιούς με επικεφαλής τονΒασίλη Χαραλαμπόπουλο, αλλά και το ίδιο το έργο, η κωμωδία του Γκολντόνι που έχει αποδειχθεί από τις πιο αγαπητές στο κοινό.

Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, ενώ σερβίρει ταυτόχρονα τους "Δύο Αφεντάδες" του.

Ο Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων είναι μία κωμωδία, θα έλεγε κανείς φτιαγμένη για να αναδείξει το ταλέντο του ηθοποιού που ενσαρκώνει τον ομόνυμο ρόλο, δηλαδή τον Τρουφαλντίνο. Ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος ήταν μία καλή επιλογή για τον ρόλο αυτόν, καθώς είναι πρώτον ευκίνητος,  και δεύτερον μπορεί να παίζει πολύ καλά με τις παύσεις και τον ρυθμό στον λόγο, αλλά και με τις εκφράσεις του προσώπου του, δημιουργώντας έτσι ένα πλάσμα δαιμόνιο, πολύ κοντά στο πνεύμα του Γκολντόνι. Ωστόσο, αν και αναδίδει μία γοητεία, δεν είναι κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί από τον συγκεκριμένο ηθοποιό σε άλλους θεατρικούς, αλλά και τηλεοπτικούς ρόλους. Δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο έκπληξης στην ερμηνεία του και μάλλον ο Γιάννης Κακλέας σκηνοθέτησε την παράσταση, πατώντας ακριβώς πάνω στη γνωριμία του κοινού με τον ηθοποιό και το ύφος του.  Προσωπικά θυμάμαι στον ίδιο ρόλο τόσο τον Γεράσιμο Γεννατά, ακόμα πιο ξεκαρδιστικό και δαιμόνιο Τρουφαλντίνο, αλλά και την Κάτια Δανδουλάκη, μία μεγάλη έκπληξη! Ο Χαραλαμπόπουλος ήταν κάπως πιο «αναμενώμενος» σε σχέση με τους δύο παραπάνω πρωταγωνιστές. Συγκεκριμένα, νομίζω ότι όποιος έχει δει αυτούς τους δύο στη σκηνή του ταυτόχρονου σερβιρίσματος των δύο αφεντάδων, δε θα μπορούσε να συγκρίνει τη δύναμη, τη σπιρτάδα και την δεξιοτεχνία τους με αυτό που είδαμε επί σκηνής από τον Βασίλη Χαραλαμπόπουλο.

Η γενική εντύπωση της παράστασης δεν είναι κακή. Θα έλεγα ότι είναι ειλικρινής ως προς τις επιδιώξεις της: μία κωμωδία για όλους, όχι όμως φτηνή. Δε θα περίμενε κανείς κάτι τέτοιο από τον Γιάννη Κακλέα, βέβαια. Με στρωτή αφήγηση, σαφείς χαρακτήρες, καθαρά τα γεγονότα που δημιουργούν τις παρεξηγήσεις και γέλιο. Παρουσία με βαρύτητα πάνω στη σκηνή ο Γιώργος Χρυσοστόμου, που εξελίσσεται διαρκώς. Η Φαίη Ξυλά εντυπωσιάζει δυσάρεστα με την αδυναμία της να χειριστεί τη φωνή της. Πολύ καλό το δίδυμο Αννίτας Κούλη και Γιώργου Παπαγεωργίου. Το σκηνικό το Μανώλη Παντελιδάκη ήταν από τα πιο λειτουργικά που έχουμε δει, ωστόσο ήταν πολύ ψυχρό για την συγκεκριμένη κωμωδία: μία τεράστια μεταλλική κατασκευή, με μία «μπουκαπόρτα» που ανοιγόκλεινε, ορίζοντας κάθε φορά τον χώρο της δράσης και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για να παιχτούν οι σκηνές.

Το στοιχείο που ξένισε όμως περισσότερο απ΄όλα στην παράσταση ήταν οι χορογραφίες. Σαν χορικά παρενέβαιναν ανάμεσα στις εικόνες του έργου, με ενοχλητική συχνότητα και ενοχλητική μεγαλοπρέπεια: υπερβολικά κοστούμια, υπερβολικά και επιδεικτικά χορογραφημένες, τουλάχιστον σχετικά σύντομες σε διάρκεια. Ακόμα κι αν η χρήση τους κρίθηκε απαραίτητη για «τεχνικούς» λόγους, τελικά δημιούργησε μία αίσθηση παρωχημένου και έγινε το πιο μελανό σημείο της παράστασης.  Ωστόσο, το πιο έντονο συναίσθημα που μένει φεύγοντας από το θέατρο, είναι αυτό της γιορτής, του πανηγυριού, δεν είναι και μικρό πράγμα για την πραγματικότητα που ζούμε…

Ταυτότητα της παράστασης:

Σκηνοθεσία Γιάννης Κακλέας, σκηνικά Μανόλης Παντελιδάκης, κοστούμια Βάλια Μαργαρίτη, χορογραφίες Κυριάκος Κοσμίδης, βοηθός σκηνοθέτη Νουρμάλα Ήστυ, βοηθός ενδυματολόγου Ειρήνη Τσακίρη

Παίζουν οι Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Αλέξανδρος Μυλωνάς, Φαίη Ξυλά, Γιώργος Χρυσοστόμου, Βαγγέλης Χατζηνικολάου, Κίμων Φιορέτος, Μένη Κωνσταντινίδου, Γιώργος Παπαγεωργίου

Πρόγραμμα περιοδείας:

Πρεμιέρα 29-30/6 ΗΡΩΔΕΙΟ (ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ 2011)

Ιούλιος 4-5-6/7 Χανιά, 7-8-9/7 Ρέθυμνο, 11-12-13/7 Ηράκλειο, 15/7 Δίον-Φεστιβάλ Ολύμπου, 16-17/7 Φεστιβάλ Φιλλίπων-Θάσου, 19/7 Σέρρες , 21-22/7 Θεσσαλονίκη, 23/7 Θάσος, 25-26/7 Αλεξανδρούπολη, 28/7 Λάρισα, 29/7 Βόλος, 30/7 Μουδανιά

Αύγουστος 1/8 Ιωάννινα, 2/8 Λευκάδα, 3/8 Πρέβεζα, 4/8 Οινιάδες, 5/8 Ληξούρι, 6/8 Αργοστόλι, 8/8 Ζάκυνθος, 10/8 Αμαλιάδα, 11/8 Σπάρτη, 30/8 Γαλάτσι, 31/8 Παπάγου

Σεπτέμβριος 1/9 Αιγάλεω, 2/9 Πετρούπολη, 4/9 Νέα Μάκρη, 5/9 Άργος, 6-7/9 Πάτρα, 8-9/9 Ηλιούπολη,  12-13/9 Πειραιάς, 14-15/9 Χαλάνδρι, 17/9 Ελευσίνα, 19/9 Νίκαια